Shqipëria për Jetëgjatësi të Shëndetshme 2035

Shqipëria si komb i jetëgjatësisë së shëndetshme

Duke e kthyer plakjen nga një sfidë demografike në një burim konkurrueshmërie, investimi dhe pozicionimi ndërkombëtar në Ballkanin Perëndimor.

Shkarko Udhërrëfyesin 2035 Shiko dëshmitë

A mountain valley in the Albanian Alps at dawn

45.0

Median age, January 2026 — matching the EU average of 44.9.

SCROLL

Pika e kthesës

Në janar 2026 Shqipëria kaloi një prag evropian

Mosha mesatare u rrit nga 34.2 vjet në 2014 në 45.0 në 2026, kundrejt 44.9 në BE-27. Gjatë të njëjtës dekadë BE-ja u plak me 2.4 vjet — Shqipëria me 10.8.

2.34 M

Popullsia totale

Ulje nga 2.83 milionë në 2011

~20%

Popullsia 65+ vjeç

Rritje nga 11.3% në 2011

35.7%

Varësia e moshës së tretë

Rritje nga 16.4% në 2011

1.18

Punonjës për person 65+

Ulje nga 8.1 në 2002

Burimi: INSTAT, Popullsia e Shqipërisë, 1 janar 2026

Vizioni 2035

Plakja nuk është një kosto për t'u administruar.Është një axhendë konkurrueshmërie.

Këndvështrimi i vjetruar

Plakja si një krizë fiskale e pashmangshme

Një barrë mbi sistemet kombëtare të pensioneve

Një problem thjesht i shëndetësisë dhe i Ministrisë së Shëndetësisë

Vizioni 2035

Shqipëria si komb i jetëgjatësisë së shëndetshme

Plakja si nxitëse e konkurrueshmërisë kombëtare

Një aset strategjik për integrimin dhe investimet në BE

Udhërrëfyesi 2035

Pesë shtylla, njësistem i matur

Kapitali njerëzor & BE

Produktiviteti, pjesëmarrja në punë, pensionet, konvergjenca.

2035 — Rritja e HALE drejt mesatares së BE-së

Kujdesi social & infrastruktura

Kujdesi në shtëpi, komunitar, rezidencial dhe geriatrik.

2035 — Një rrjet i çertifikuar në çdo bashki

Inovacioni shëndetësor

Mjekësia parandaluese, biomarkerat, IA dhe teknologjia e kujdesit.

2035 — Një ekosistem AgeTech funksional

Turizmi i jetëgjatësisë

Ofrimi i mirëqenies dhe Zonat Blu autentike.

2035 — Destinacioni i mirëqenies i rajonit

Diaspora & talenti

Kthimi i ekspertizës, puna në distancë, partneritetet.

2035 — Një rrjet aktiv i diasporës

Kapitali njerëzor & BE

Produktiviteti, pjesëmarrja në punë, pensionet, konvergjenca.

2035 — Rritja e HALE drejt mesatares së BE-së

Kujdesi social & infrastruktura

Kujdesi në shtëpi, komunitar, rezidencial dhe geriatrik.

2035 — Një rrjet i çertifikuar në çdo bashki

Inovacioni shëndetësor

Mjekësia parandaluese, biomarkerat, IA dhe teknologjia e kujdesit.

2035 — Një ekosistem AgeTech funksional

Turizmi i jetëgjatësisë

Ofrimi i mirëqenies dhe Zonat Blu autentike.

2035 — Destinacioni i mirëqenies i rajonit

Diaspora & talenti

Kthimi i ekspertizës, puna në distancë, partneritetet.

2035 — Një rrjet aktiv i diasporës

Çdo shtyllë mban një objektiv për 2035 të matur kundrejt një baze të verifikuar të vitit 2026.

Mekanizmi demografik

Shqipëria po plaketnga të dyja anët

Tri forca veprojnë njëkohësisht: lindshmëria nën nivelin e zëvendësimit që nga viti 2001, rritja e jetëgjatësisë dhe emigracioni i përqendruar te mosha 15 deri 29 vjeç. Piramida ngushtohet në bazë dhe zgjerohet në majë njëkohësisht — një problem më i vështirë se plakja e nxitur vetëm nga jetëgjatësia.

20112026

80+

70–79

60–69

50–59

40–49

30–39

20–29

10–19

0–9

Popullsia sipas grupmoshave, e indeksuar. Burimi: INSTAT, Regjistrimi 2011 dhe publikimi i 1 janarit 2026.

“Mënyra se si plakemi është historia që ju lëmë brezave.”

An elderly shepherd in traditional Albanian dress sits on a rock in a highland pasture as a young child in traditional dress runs toward him, mountains beyond.

Problemi qendror

Objektivi është ngjeshja esëmundshmërisë, jo zgjatja e jetës

Jetëgjatësia është rritur, por jetëgjatësia e shëndetshme mbetet rreth 66.7 vjet — duke lënë 10 deri 13 vjet të jetuar me sëmundje kronike ose kufizim. Ky hendek është aty ku ndërhyrjet për jetëgjatësi të shëndetshme japin kthimin më të lartë.

GraJetëgjatësia 80.9

BurraJetëgjatësia 75.3

Jetuar në shëndet të mirë — HALE 66.7Jetuar me sëmundje kronike — 10 deri 13 vjet

Burimi: WHO, IHME, INSTAT.

Ku realizohet kjo

Bashkia, joministria

Plakja në Shqipëri është thellësisht e pabarabartë përgjatë territorit. Në të paktën 42 bashki raporti i varësisë së moshës së tretë kalon 30%. Në disa bashki bregdetare dhe malore personat 65 vjeç e lart përbëjnë më shumë se gjysmën e popullsisë.

46.1%

Gjirokastër

varësia më e lartë

19.9%

Kukës

varësia më e ulët

+0.7%

Tirana

e vetmja bashki në rritje

Sistemi i kujdesit sot

Segmenti më i dobët —dhe mundësia më e madhe

Ndërtimi i kapacitetit të kujdesit nuk është vetëm një detyrim social. Është krijim sektori — vende pune, një treg privat i çertifikuar, teknologji kujdesi dhe një destinacion për investime strategjike.

shtëpi publike rezidenciale në të gjithë vendin

Kapaciteti maksimal rreth 332 vende.

qendra publike ditore shumëfunksionale

Kamëz dhe Sarandë. Kapaciteti rreth 85 vende.

~64,000

persona mbi 60 vjeç jetojnë vetëm

Izolimi social është një faktor i drejtpërdrejtë rreziku për shëndetin.

0.01%

e PBB-së shpenzohet për kujdes publik

Rreth 0.03% e shpenzimeve publike.

Asnjë kuadër ligjor për kujdesin afatgjatë

Asnjë degë e dedikuar e mbrojtjes sociale dhe asnjë përkufizim ligjor. Planifikimi është i pamundur pa të.

Burimi: Shërbimi Social Shtetëror; Kontrolli i Lartë i Shtetit (KLSH), auditimi 2023.

Çdo vit shtesë i jetuar në shëndet të mirë është kapital njerëzor i ruajtur.

Albania Healthy Longevity Roadmap 2035

Puna jonë

Shtatë nisma kryesoree përkthejnë vizionin në veprim

Qendra Kombëtare për Jetëgjatësi të Shëndetshme

Një qendër kërkimore dhe politikash që koordinon nismat dhe e ankoron Udhërrëfyesin në një institucion.

Plani i Infrastrukturës së Kujdesit Social

Kujdesi në shtëpi dhe komunitar, një kuadër ligjor për kujdesin afatgjatë, njësi geriatrike dhe çertifikim ofruesish.

Indeksi i Jetëgjatësisë së Shqipërisë

Një krahasim vjetor i bashkive mbi treguesit e jetëgjatësisë së shëndetshme dhe të përshtatshmërisë me moshën.

Rrjeti i Bashkive Miqësore me Moshën

Bashki pilot sipas kuadrit të WHO-s, secila me një kampion vendor dhe ndërhyrje me kosto të ulët.

Programi i Turizmit të Jetëgjatësisë

Destinacioni i mirëqenies i rajonit, i lidhur me mekanizmin e Investimeve Strategjike.

Nisma për Vendin e Punës të Shëndetshëm

Ndihma për punëdhënësit të ulin sëmundjet kronike dhe të rrisin produktivitetin.

Akseleratori i Inovacionit AgeTech

Startup-e në shëndetin dixhital, IA shëndetësore dhe teknologji kujdesi.

Dëshmitë

Nëntë tregues, bazatë verifikuara, objektiva të matshme

Jetëgjatësia e shëndetshme (HALE)

~66.7 vjet

+3 vjet drejt ~70

WHO / IHME

Hendeku jetëgjatësi–HALE

~10–13 vjet

≤ 8 vjet

WHO / INSTAT

Mbulimi me kujdes në shtëpi, 65+ në nevojë

< 2%

25%

Shërbimi Social Shtetëror

Bashki me një plan miqësor me moshën

30+

Rrjeti i bashkive

Ofrues privatë të çertifikuar

një pakicë e vogël

100% e tregut

Regjistri i çertifikimit

Pjesëmarrja në forcën e punës, 55–64

për t'u matur

+10 pikë

INSTAT (LFS)

Baza 2026 → objektivi 2035. Kuadri i plotë, metodologjia dhe burimet janë publikuar në Udhërrëfyes.

Përfshihuni

Për bashkitë

Në të paktën 42 bashki raporti i varësisë kalon 30%. Kuadri i WHO-s për përshtatshmërinë me moshën fillon me një kampion vendor, jo me një buxhet të madh.